TELMAN ƏLİYEV

AMEA-nın həqiqi üzvü, texnika elmləri doktoru, professor

Doğum tarixi: 2 may 1935
Doğum yeri: AR Goranboy rayonu
Elmi dərəcəsi Texnika elmləri doktoru
Elmi rütbəsi: Professor, akademik
Elmi əsərlərin ümumi sayı: 545
Xaricdə çıxmış elmi əsərlərin sayı: 225
Patentlərin sayı: 93
Kadr hazırlığı: 36 f.d. və 11 e.d.
İş yeri: AMEA-nın İdarəetmə
Sistemləri İnstitutu
Vəzifəsi: Direktor
Xidməti tel.: (+994 12) 5390151
Faks: (+994 12) 5392826
E-poçt: director@isi.az
  • Əliyev Telman Abbas oğlu 2 may 1935-ci ildə Azərbaycanın Goranboy rayonunda zəhmətkeş ailəsində anadan olmuşdur.
  • 1943–1950-ci illərdə Azərbaycanın Goranboy rayonunun Dəliməmmədli qəsəbəsinin natamam orta məktəbində, 1950-1953-cü illərdə isə Əzizbəyov adına kənd orta məktəbində təhsil almışdır.
  • 1953-cü ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitutuna qəbul olunub və 1958-ci ildə həmin institutu bitirib. İnstitutu bitirdikdən sonra təyinat ilə Hesablama mərkəzinə (hazırda İdarəetmə Sistemləri İnstitutu) göndərilib və orada 1962-ci ilədək texnik, mühəndis, baş mühəndis vəzifələrində çalışıb.
  • 1962-ci ildə aspiranturaya daxil olmuşdur.
  • O, 1966-cı ilin noyabrında Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetinin (MDTU) professoru Vladimir Viktoroviç Solodovnikovun rəhbərliyi altında "Tipik neft emalının proseslərinin korrelyasion analizi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
  • T.Əliyev 1958-60-cı illərdə başqa respublikalardan xeyli əvvəl "Elektron hesablayıcı maşınlar” laboratoriyasının yaranmasının əsas təşkilatçısı və 1976-cı ilədək rəhbəri kimi Azərbaycanda informatikanın sürətlə inkişafına həlledici təsir göstərmişdir. Onun tərəfindən siqnalların robast analizi texnologiyaları və nəzəriyyəsi, stoxastik proseslər üçün identifikasiyanın, tanınmanın və diaqnostikanın adekvatlığını təmin etməyə imkan verən nəzəriyyə və texnologiyalar, siqnalların küylərinin faydalı informasiya daşıyıcıları kimi analizi texnologiyası və nəzəriyyəsi, dövrü küylü siqnalların mövqeli-binar analizi texnologiyası və nəzəriyyəsi yaradılmış, texniki obyektlərdə "qəzaların gizli dövrünü monitorinq etməyə imkan verən noise texnologiyalarının və sistemlərinin” yaradılmasının nəzəri əsasları təklif edilmişdir. Bu nəzəriyyə Nyu-Yorkda Kluwer və Londonda Şpringer nəşriyyatları tərəfindən çap edilmiş monoqrafiyalarda öz əksini tapmış, qərb universitetlərinə dərslik kimi tövsiyə edilmiş və kitab mağazalarında, eləcədə www.springer.com rəsmi web-saytında satışa buraxılmışdır. Rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə yaradılmış sistem H.Əliyev ad. Neftayırma zavodunda, Şirvan OİL şirkətində, Balaxanı neftqazçıxarma idarəsində tətbiq edilmişdir.
  • 1977-ci ildə Bauman adına MDTU-də "Real zaman ərzində çoxölçülü təsadüfi proseslərin kodlaşdırılması və korrelyasiya analizi” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
  • 1982-ci ildə Kibernetika İnstitutunun direktorunun elmi işlər üzrə müavini təyin edilib.
  • 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2001-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilib.
  • 1984-cü ildən 1988-ci ilin mayınadək Azərbaycan Mühəhdis-İnşaat İnstitutunda kafedra müdiri işləyib.
  • 1985-ci ildə isə professor adını alıb.
  • 1988-ci ildən bu günədək Kibernetika (İdarəetmə Sistemləri) İnstitutunun direktoru vəzifəsində işləyir.
  • 1991-ci ildə Keldış adına medal ilə təltif olunub.
  • 1993-1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının ekspert şurasının sədri olmuşdur.
  • 1994-ci ildən UNESCO-nun informatika üzrə ekspertləri sırasına daxil edilmişdir.
  • 1997-ci ildə Beynəlxalq Kembric tərcümeyi-hal mərkəzi tərəfindən "Qızıl medal” ilə təltif olunmuşdur.
  • 1997-2001-ci illərdə AMEA-nın FRTE Bölməsinin akademik-katibi olmuşdur.
  • 2004-cü ildə Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub.
  • 2008-2015-ci illərdə Ali Attestasiya Komissiyasının Rəyəsət heyətinin üzvü olmuşdur.
  • 2009-cu ildə "Əməkdar elm xadimi” adına layiq görülmüşdür.
  • 2013-cü ildə Bibiheybət neft-qazçıxarma idarəsinin 35 obyektində dərinlik neftçıxarma avadanlıqlarının məsafədən diaqnostikasını və idarə edilməsini təmin edən, rentabelliyi 2 dəfəyə qədər artırmağa imkan verən yeni nəsil "robast noise monitorinq sistemi”nin eksperimental variantı tətbiq edilmişdir.
  • 2013-cü ildən Rusiyada (Moskva ş.) nəşr olunan "Мехатроника, автоматизацтя, управление» jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür.
  • 2015-ci ildə N.Tusi adına mükafata layiq görülmüşdür.
  • 2015-ci ildən İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən D 01.121 dissertasiya şurasının sədridir.
  • T.Əliyev 491 elmi əsərin, o cümlədən 21 monoqrafiyanın və 84 patentin müəllifidir. 9 elmlər və 37 fəlsəfə doktoru hazırlamışdır.
  • T.A.Əliyev kibernetika, informatika və texniki sahələrinin qovşağında yerinə yetirilən bir sıra fundamental işlərin müəllifidir.
  • Ailəlidir: 1 qızı və 1 oğlu var.